Gandur

Internet ile suç baglantisi üzerine düsünmeye devam ediyoruz...Temmuz ayin NTVMSNBC de çikan bir habere göre Kaçakçilik ve Organize Suçlar Daire Baskanligi bünyesinde yer alan Bilisim Sistemleri Sube Müdürlügü son alti ayda 86 suç tespit etti ve 148 kisiyi gözaltina aldi. Sube bilisim suçlarinin artacagini bildirmekte.Peki nedir bilisim suçlari. Istanbul Emniyet Müdürlügü Web sayfasinda ülkemizde en çok karsilasilan suçlar ile ilgili söyle bir liste yapilmis:

Baskalarinin adina e-mail göndererek özellikle ticari ve özel iliskileri zedeleme.

Baskalarinin adina web sayfasi hazirlamak ve bu web sayfasinin tanitimi amaciyla baskalarina e-mail ve mesaj göndermek ve bu mesajlarda da magdur olan sahsin telefon numaralarini vermek.

Kisisel bilgisayarlar yada kurumsal bilgisayarlara yetkisiz erisim ile bilgilerin çalinmasi ve karsiliginda tehdit ederek maddi menfaat saglanmasi

Sirketlere ait web sayfalarinin alan adinin izinsiz alinmasi ve bu alan adlarinin karsiliginda yüklü miktarlarda para talep etmek.

Özellikle Pornografik içerikli CD kopyalamak ve satmak.

Sahte evrak basimi.

Elbette ki bunlarin hepsi haksiz kazanç elde etmek anlamina geliyor. Ancak burada önemli bir suçun olmadigini görüyoruz. Baskalarina izisiz mail göndererek onlari belirli ürünleri almaya veya belirli sayfalari ziyaret etmeye "davet" etmek. Bu izinsiz reklam demek ve yabanci kaynaklarda internet ile alakali en yaygin en önemli suçu teskil ediyor. Öyleki birbirlerini yok etmek için firsat arayan internetin dev firmalari bu olgu ile -ki ecnebice spam deniyor buna- mücadele için beraber hareket ediyorlar.

Spam'in suç olarak görülmemesi aslinda toplumsal bir olgu. Birçok kisi sitesini tanitmak için binlerce mail göndermenin "dogal" ve "normal" birsey oldugunu sayiyor. E bu durumda elbette internet suçu artmis oluyor. Bu konuda dünyada önemli adimlar atiliyor spam'e karsi mücadele inanilmaz bir pazar olusturuyor. Çünkü spam sizin is,güç veya iletisim eglence için ayridiginiz bant genisligini sizden izinsiz harciyor.

Peki spam neden suç olarak algilanmaktan bu kadar "uzak". Çünkü internetten önce de-bu kadar yogun olmasa da- spam vardi, hala da var. Posta kutunuzu açtiginizda kebapçi ilanlari ile karsilasmissinizdir. Bu serinin ilk yazisinda spam in internet ile çiktigini söyledigimiz farkindayim çünkü biz reklamlari spam olarak algilamadik hiç. Ayrica o posta kutusundaki reklamlar bize maddi zararlar vermedi veya posta kutumuzu doldurarak yeni posta almamizi engellemdi. Ancak simdi düsündügümde ilk yazimda yaptigim bu derlendirmenin yalnis olmasa bile fazlasi ile eksik oldugunu kabul ediyorum.

Posta kutusu reklamlari saygisizlikti belki ama hiçbir zaman suç olarak düsünlmedi. Çünkü bizim hehangi bir özgürlügümüzü kisitlamiyordu -reklamlari görmeme özgürlügünden bahsetmek zaten pek olasi degil çünkü-. Yani bu durumda spam ile internet yeni bir suç yaratmis oldu- bir baska degisle ilk yazida vardigimiz sonuçlar geçerliligini korumya devam ediyor-. Ancak posta reklamlari kültürü internetin bu suçu yaratmasina önemli ölçüde destek oldu. Bir baska degisle internete suç ortagi oldu bile denilebilinir.

Yazilarin ana fikri olan "internet öcü müdür?" sorusuna dönecek olur isek, öcüyse bile tek basina degil demek gerek.

Elbette internetin tek suçu spam degil.Ilk yazida söyledigim gibi sonsuz imkan ve kolayliklar sunan bir aracin ayni seyi suçlulara sunmammasi mümkün degildir. Bu hiçbir zaman olmamis ve olmayacaktir da.

Bir sonra ki yazimda suç disinda diger konulara geçerek "öcünet" serisini devam ettirecegim.

Ýnternet bir yandan her alanda hayatýmýza girmeye devam ederken bir yandan da çeþitli  açýlardan "öcü" ilan ediliyor.

"Öcünet" in marifetlerinden birinin de suç yaratmak olduðu düþünülüyor. Ýnternetin suç ve suçlu yarattýðý iddialarýný sanýrým duymayan kalmamýþtýr pek. Peki gerçek durum nedir internet bu kadar öcü müdür?

Öcü müdür sorusu geniþ tartýþýlacak bir soru ancak internetin suç ve suçlu yarattýðý bir gerçek. Bir düþünsenize evdeki posta kutusunu açtýðýnýzda bir dolu reklam mektubunun kucaðýnýza dökldüðü oldu mu hiç? Ya da apartmanda her tarafta porno afiþler gördüðünüz. Peki alýþveriþ yaparken acaba nelerle ilgileniyorsunz diye öðrenme maksatlý gizli izleme cihazý buldunuz mu çantanýzda? Sanýrým sorularýn cevabý hayýr.Ancak tüm bu sorularýn cevabý artýk, internet ortamýnda evet. Bunun sebebi internet. Evet internet çünkü internetten önce spam e-posta diye birþey yoktu, casusluk evimize odamýza kadar girmemiþti. Aman yalnýþ anlaþýlmasýn interneti kötülemek deðil amacým zaten böyle bir mecrada yayým yaparken interneti kötülemek aptallýktan baþka birþey olmazdý. Söylemek istediðim þey þu aslýnda: yeni bir teknoloji yenilik getirdiðinden yepyeni suç alanlarý açýyor olmasý doðaldýr. Bunun için o teknolojinin kendisini suçlamak saftiriklik olur. Otomobilden sonra da otomobil hýrsýzlarý türemiþ, uçaktan sonra uçak korsanlarý vs... peki o zaman otomobil suçlu mu yaratmýþ oluyor yani?

Diðer taraftan internetin suç iþlemek için oldukça cazip bir teknoloji olduðu da bir gerçek. Birkaç tuþa basarak ve doðrudan kimsenin canýna ya da malýna zarar vermeyerek -en azýndan verdiðiniz zararý doðrudan görmeyerek- "kolayca" suç iþleyebiliyorsunuz. Örnek vermek gerekir ise bir insanýn öldürülmesini emretmek gidip onu öldürmekten görece daha kolaydýr, hele hele infaz gözünüzün önünde olmuyorsa. Ýnternette suç iþlemek te buna benzer bir yapýda. Yani bir siteyi çökertiyorsunuz belki milyonlarca dolarlýk bir zarar veriyorsunuz ama bunu sadece birkaç týk ile yapýyorsunuz. Daha Basit bir örnek vermek gerekirse Türkiye de bir dönem sýrf zevk olsun diye hotmail e-posta hesaplarýný kýrýp izinsizce baþkalarýnýn postalarýný okuma furyasý var idi. Bunu yapanlar çoðunlukla çocuk denecek yaþtaki kiþilerdi. Onlara göre bu bir eðlence idi. Ýnternetin yeni bir kavram olmasýndan dolayý onunla ilgili ahlak kurallarýnýn geliþmemiþ olmasý da suç bilincinin oluþmamasýnýn sebeplerinden. Bu çocuklar baþkalarýnýn mail adreslerine bakarken bunun bir suç olduðunu kiþisel hakka tecavüz olduðunu akýllarýna bile getirmemiþlerdi. Elbette ergen olmalarýnýn bununla ilgisi olabilir ancak bu furya da sadece ergenler yoktu. Hem sadece böyle olsa bile bu insalarýn gidip komþularýnýn posta kutusundan mektup çaldýðýný hiç zannetmiyorum.

Burada internetteki suç ile ilgili bir baþka fark ortaya çýkýyor. Risk in az olmasý. Nette iþleyeceðiniz en büyük suçta bile yakalanma riskiniz gerçek hayatta iþleyeceðiniz bir suçta yakalanma riskinizden çok daha az- en azýndan bugüne kadar öyleydi-.

Kanýmca yinede tüm bunlar interneti "öcünet" yapmaya yetmez. Ýnternet bize sonsuz ve sýnýrsýz olanaklar sunuyor. Tüm dünyayý ayaðýmýzýn altýna seriyor. Netin tek yaptýðý bunu yaparken suçlu suçsuz ayýrdýna gitmemesi. 

not: internetin "öcülüklerini" öcünet yazý dizisi ile paylaþmaya devam edeceðim.

United Press International haberine göre video oyunlarýna olan baðýmlýlýk her geçen gün artýyor.Harward Týp (Harvard Medical School) öðretim görevlilerinden Maressa Hecht Orzack "video oyunu baðýmlýlarý"ýndan günde 5-6 yardým çaðrýsý aldýðýný belirtiyor. Söz konusu baðýmlýlýk daha çok online oynanan oyunlar için geçerli. 

Internet üzerinden oynanan oyunlarýn riskleri kanýmca onlarýn salt "oyun" olmalarýndan kaynaklanmýyor. Daha doðrusu baðýmlýlýðý yaratan sizin gibi "gerçek" (yani yapay zeka olmayan) kimselerle tamamen gerçek dýþý bir dünya da olmak istediðiniz kiþi olabiliyor olmanýz. Bu oyunlar size güç vaad ediyor belki bütün bir evrenin hakimi ya da yapay bir þehirde istediðiniz iþi yapan hatta bundan gerçek para kazanan biri olmanýz bile mümkün: þimdi adýný hatýrlayamadým ancak oyun için ürettiði sanal elbise kreasyonlarýný satarak ciddi anlamda paralar kazanan, oyun içinde oyun yaratýp ücretli oynatan kimseler duymuþtum. Hep olmak istediðiniz kiþi olma þansý size verilse üstelik sadece bilgisayar baþýnda oturarak.... Ýþte bence bu oyunlarda baðýmlýlýðý yaratan olgu da bu. Bunun çekiciliðine kapýlan oyuncu eðer ki kendisinde de böyle bir eðilim var ise gerçeklik duyugusunu kaybediyor. Aslýnda daha güzel olan bu sanal gerçekliðe yarý gönüllü teslim ediyor kendini. Geçmiþte oyunlar ile alakalý olarak birçok intihar ve ölüm vakasýna rastladýk, hepiniz duymuþsunuzdur. Peki tüm bunlar oyunlarý "Tü kaka" ilan etmeyi gerektiriyor mu? Kanýmca hayýr. Hani güzel bir atasözü var ya "herþeyin azý karar çoðu zarar" diye... Ayrýca baðýmlýlýðýn "suçunu" salt oyunlara yüklemek saçma öyle olsaydý etrafýmýzda milyonlarca "oyun baðýmlýsý" olur "oyun baðýmlýlýðý tedavi uzmanlýðý" da dünyanýn en karlý iþi olurdu. Oyun baðýmlýlýðýnýn neden artýyor olduðuna pek deðinilmemiþ haberde.Ýlk duyunca insan "iþte yeni bir baðýmlýlýk çeþidi doðuyor" gibisinden düþünüyor. Oysa neden artan internet hýzlarý ve (araþtýrma yurtdýþýnda yapýlmý olduðu için oraya göre konuþuyorum) neredeyse bedava olan baðlantý ücretleri bu oyunlarýn daha çok kiþiye daha çok potansiyel "baðýmlýya" ulaþmasý olabilir mi acaba?

Haber Kaynaðý: Psycport
 

Geçenlerde internette arama yaparken tesadüfen "online terapi" baþlýklý bir siteye rastladým. Terapi aslýnda tedavi anlamýna gelen bir kelime ancak burada kast edilen psikoterapi yani psikolojik sorunlarýn, ilaç kullanmaksýzýn bazý görüþme, davranýþ vs teknikleri kullanýlarak yapýlan ,tedavisi. Bu gördüðüm site bunu chat yani yazýþma yolu ile yaptýðýný beyan ediyor. Aslýnda bu türden web siteleri yeni deðil daha öðrenciyken türemeye baþlamýþlardý. Ancak görüyorum ki artýk web sitelerinden kredi kartý ile ödeme alýr hale gelmiþler. Psikoterapi yapabilmek için lisans eðitiminin yeterli olmadýðý konusuna çok deðinmek istemiyorum konumuz bu deðil. Daha doðrusu online psikoterapi yaptýðýný söyleyenlerin bu konuda uzman olduklarýný varsaysak bile ortada önemli bir sorun var:

Yukarýda da anlattýðým gibi psikoterapi deðiþik tekniklerin bir arada uygulanmasýndan oluþan bir bütündür. Psikoterapi "Güzin Abla" örneðinde olduðu gibi tavsiye vermekten ibaret deðildir. Bir psiterapinin etkili olabilmesi için hem Terapistin hemde danýþan kiþinin beraber hareket etmesi uyum içinde olmasý gerekir. Bu da en ister istemez Terapistin danýþana göre hareket etmesi onu beden dili, ses tonu, duruþu kýsacasý herþeyiyle takip ermesinin gerektirir. Bazý psikoterapi yaklaþýmlarýnda iþitsel ve görsel araçlar kullanýlmaktadýr. Ve bunlarýn hiçbiri internet ortaýnda layýký ile gerçekleþemez. Belki de hepsinden önemlisi Terapist ve danýþan arasýndaki iliþkidir. Birçok psikoterapiste göre asýl deðiþimi ve iþileþmeyi saðlayan iliþkidir. Tam da bu sebeple çok ünlü ve gerçekten baþarýlý bir psikoterapist size az yarar getirirken, daha az deneyimi olan bir psikoterapist size daha "iyi gelebilir". Kimse internet ortamýnda üstelikte yazýþarak gerçek bir ilþki kurulmasýndan bahsedmez sanýrým.

Peki internet bu alanda hiç mi kullanýlamaz? Elbette kullanýlýr ancak psikoterapi bunun için uygun deðildir. Ýnternette ne yapacaðýný bilemeyen bir kiþiyi profesyonel anlamdam yönlendirebilirsiniz.Nereye gitmesi kime baþvurmasý gerekiyor gibi... Veya bazý basit stress ile mücadele gibi teknikleri anlatabilirsiniz. Tam anlamý ile bir psikolojik danýþma olmasa da biraz rehber olabilir belki denyimlerinizi paylaþarak onu rahatlatabilirsiniz. Bazý kiþiler için bunlar bile büyük farklar yaratabilir. Ve bir profesyonele baþvurmaya çekinen kimseler için bir baþlangýç, bir ýsýnma olabilir. Telefon ile destek hatlarýnda ki uygulamaya benzer uygulamalar da olabilir. Zaten kanýmca bu sitelerin çoðunun yaptýðý da bu. Ancak psikoterapi yaptýðýný söylemek gerçekten büyük bir iddia gibi geliyor bana. Yýllarca psikolojik sorunlarýný "Güzin Abla" gibi bu konuda hiçbir eðitimi olmayan kimselerle çözmeye kalkýþmýþ-ya da zorunda kalmýþ- bir millete böyle büyük vaatlerde bulunmak bana oldukça tehlikeli geliyor.
 
 not: Yorumlarýnýz için aþýðýda yorum sayýsýný gösteren baðlantýya týklayýnýz.